การทางพิเศษแห่งประเทศไทย

แนวเส้นทางและองค์ประกอบของโครงการ

โครงการระบบทางด่วนขั้นที่ 3 สายเหนือ ตอน N2 เชื่อมต่อไปยังถนนวงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานครด้านตะวันออก มีจุดเริ่มต้นโครงการที่ กม.1+000 ของถนนประเสริฐมนูกิจ เชื่อมต่อกับโครงการระบบทางด่วนขั้นที่ 3 สายเหนือ ตอน N1 ที่บริเวณคลองบางบัว  โดยโครงการฯมีแนวเส้นทางตามแนวตอม่อที่ก่อสร้างไว้แล้วบนเกาะกลางของถนนประเสริฐมนูกิจ ตัดผ่านถนนประดิษฐ์มนูธรรม ทางพิเศษฉลองรัช ถนนนวมินทร์ ระยะทางประมาณ 8.1 กิโลเมตร
แนวเส้นทางช่วงนี้เป็นแนวเส้นทางที่ออกแบบไว้เดิม ตามที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ  จากนั้นแนวเส้นทางโครงการจะเบี่ยงไปทางตะวันออกตามแนวถนนประเสริฐมนูกิจ  จนไปสิ้นสุดโครงการโดยเชื่อมต่อกับถนนวงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานครด้านตะวันออก เรียกแนวเส้นทางช่วงนี้ว่า ตอน EW Corridor  ระยะทางประมาณ 3.2 กิโลเมตร รวมระยะทางโครงการ ประมาณ 11.3 กิโลเมตร ดังแสดงในรูปที่ 1

ทั้งนี้ แนวเส้นทางตั้งแต่บริเวณคลองบางบัวไปจนถึงแยกนวลจันทร์ – นวมินทร์ ระยะทาง 8.1 กิโลเมตร  จะมีโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำตาล ช่วงแคราย-ลำสาลี (บึงกุ่ม) ของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.)
วางตัวอยู่ใต้โครงสร้างของทางพิเศษ โดยตอม่อของโครงการรถไฟฟ้าฯ จะก่อสร้างใหม่อยู่ระหว่างเสาตอม่อของทางพิเศษที่ได้ก่อสร้างไว้แล้ว ดังแสดงในรูปที่ 2

รูปที่ 1  แนวเส้นทางโครงการระบบทางด่วนขั้นที่ 3 สายเหนือ ตอน N2 ที่เชื่อมต่อไปยังถนนวงแหวนฯ ตะวันออก

รูปที่ 2  แนวเส้นทางโครงการระบบทางด่วนขั้นที่ 3 สายเหนือ ตอน N2 ที่เชื่อมต่อไปยังถนนวงแหวนฯตะวันออก และแนวเส้นทางโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำตาล

4.1     ทางขึ้น-ลงทางพิเศษและทางแยกต่างระดับของโครงการ

ตลอดแนวเส้นทางโครงการ มีทางขึ้น-ลง รวม 3 แห่ง และทางแยกต่างระดับ จำนวน 2 แห่ง เรียงลำดับตามแนวเส้นทางโครงการ ดังนี้

  • (1) ทางขึ้น-ลง บริเวณจุดเริ่มต้นโครงการ (กม.1+000 ของถนนประเสริฐมนูกิจ)

เป็นทางขึ้น-ลง ขนาด 1 ช่องจราจร ในแนวขนาบเกาะกลางถนนประเสริฐมนูกิจ ดังแสดงรายละเอียดในรูปที่ 3แล้วเบนแนวออกทางด้านข้างเพื่อเชื่อมต่อโครงการระบบทางด่วนขั้นที่ 3 สายเหนือ ตอน N1 ที่บริเวณคลองบางบัว  

รูปที่ 3  ทางขึ้น-ลง บริเวณจุดเริ่มต้นโครงการ (กม.1+000 ของถนนประเสริฐมนูกิจ)

  • (2) ทางแยกต่างระดับฉลองรัช

ทางแยกต่างระดับฉลองรัช ประกอบด้วยทางแยกต่างระดับ 2 ระบบ ซ้อนกันอยู่ในพื้นที่เขตทางพิเศษเดียวกันดังนี้

  • ทางแยกต่างระดับฉลองรัช สำหรับระบบถนนสาธารณะเชื่อมถนนประเสริฐมนูกิจ – ถนนประดิษฐ์มนูธรรม เข้าด้วยกันโดยไม่มีสัญญาณไฟจราจร ด้วยการก่อสร้างทางแยกต่างระดับแบบ Full Cover Leave ดังแสดงในรูปที่ 4
  • ทางแยกต่างระดับฉลองรัชสำหรับระบบทางพิเศษ เชื่อมทางพิเศษ ตอน N2 กับทางพิเศษฉลองรัช เข้าด้วยกัน โดยมีด่านจัดเก็บค่าผ่านทางจำนวน 48 ช่องจราจร (Toll Plaza) ตั้งอยู่ในทางแยกต่างระดับแห่งนี้
    ซึ่งก่อสร้างทางแยกต่างระดับแบบ Half Cover Leave ดังแสดงในรูปที่ 5

รูปที่ 4  ทางแยกต่างระดับฉลองรัช สำหรับระบบถนนสาธารณะเชื่อมถนนประเสริฐมนูกิจ-ประดิษฐ์มนูธรรม

รูปที่ 5 ทางแยกต่างระดับฉลองรัช สำหรับระบบทางพิเศษ โดยมีด่านจัดเก็บค่าผ่านทางในทุกทิศทาง

  • (3) ทางลงถนนรัชดาภิเษก-รามอินทรา (ทล.350)

หลังผ่านจากทางแยกต่างระดับฉลองรัช จะมีทางลงที่ถนนรัชดาภิเษก-รามอินทรา ประมาณ กม. 8+000 ของถนนประเสริฐมนูกิจ ดังแสดงในรูปที่ 6 เป็นทางลงทางพิเศษขนาด 1 ช่องจราจร เพื่อรองรับการจราจรที่ต้องการเดินทางผ่านทางหลวงหมายเลข 350 เพื่อไปยังถนนนวมินทร์ ถนนเลียบวงแหวนฯ ตะวันออก และถนนรามอินทรา

รูปที่ 6  ทางลงถนนรัชดาภิเษก-รามอินทรา (ทล.350)

  • (4) ทางขึ้น-ลง ถนนเลียบวงแหวนฯ ตะวันออก

เป็นทางขึ้น-ลง ทางพิเศษ ตอน EW Corridor ที่เชื่อมต่อไปยังถนนวงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานครด้านตะวันออก ดังแสดงในรูปที่ 7 ซึ่งสรุปลักษณะการออกแบบด้านงานทาง ดังนี้

  • ทางขึ้นทางพิเศษ ตอน EW Corridor เป็นทางขนาด 1 ช่องจราจร บรรจบทางพิเศษสายประธานที่ประมาณ กม.10+500 ของถนนประเสริฐมนูกิจ ทำหน้าที่รองรับการจราจรจากทางคู่ขนานเลียบถนน วงแหวนฯ ตะวันออก เข้าสู่ระบบทางพิเศษของโครงการ ที่มีทิศทางการเดินทางมุ่งหน้าเข้าเมืองไปทางทิศตะวันตก
  • ทางลงทางพิเศษ ตอน EW Corridor เป็นทางขนาด 1 ช่องจราจร แยกออกจากทางพิเศษสายประธานที่ประมาณ กม.11+300 ของถนนประเสริฐมนูกิจ ทำหน้าที่ระบายการจราจรจากระบบทางพิเศษของโครงการ ลงสู่ทางคู่ขนานเลียบถนนวงแหวนฯ ตะวันออก

รูปที่ 7  ทางขึ้น-ลง ถนนเลียบวงแหวนฯ ตะวันออก

  • (5) ทางแยกต่างระดับลาดบัวขาว

ทางแยกต่างระดับลาดบัวขาวเป็น System Interchange ที่เชื่อมต่อโดยตรงระหว่างระบบทางพิเศษของโครงการ เข้ากับระบบทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง (หรือ มอเตอร์เวย์) ของกรมทางหลวง โดยออกแบบด้านงานทาง ให้มีรูปแบบเป็น Directional Y Shape Interchange บนพื้นที่เขตทางของกรมทางหลวง สามารถรองรับการจราจรจากถนนพื้นราบ (ถนนประเสริฐมนูกิจ ถนนนวมินทร์) และจากระบบทางพิเศษตอน N2 ให้เชื่อมต่อกับถนนวงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานครด้านตะวันออก ผ่านทางแนวเส้นทาง EW Corridor ในลักษณะที่เป็นทางแยกต่างระดับ 2 ชั้น ดังแสดงรายละเอียดในรูปที่ 8

รูปที่ 8  ทางแยกต่างระดับลาดบัวขาว

4.2      ระบบจัดเก็บค่าผ่านทางและด่านเก็บค่าผ่านทาง

ระบบเก็บค่าผ่านทางของโครงการเป็นระบบเปิด (Open System) คือ การจ่ายค่าผ่านทางที่ทางเข้าหรือออกของด่านเก็บค่าผ่านทาง โดยค่าผ่านทางจะคิดตามระยะทางที่ใช้เส้นทางระหว่างจุดเข้าและออก โดยใช้อัตราคิดตามระยะทางในแนวเส้นทางและการเชื่อมต่อไปยังระบบทางด่วนอื่นๆ ซึ่งอัตราต่อระยะทางที่กำหนดจะแบ่งตามประเภทรถ ทำให้เกิดความเป็นธรรมต่อผู้ใช้บริการ

ด่านจัดเก็บค่าผ่านทางของโครงการ อยู่บริเวณทางแยกต่างระดับฉลองรัช มีด่านจัดเก็บค่าผ่านทางสำหรับทางพิเศษของการทางพิเศษแห่งประเทศไทย จำนวน 6 แห่ง ดังแสดงตำแหน่งที่ตั้งด่านฯ ในรูปที่ 9 และตารางที่ 1 ดังนี้

รูปที่ 9  ทางแยกต่างระดับฉลองรัชและด่านจัดเก็บค่าผ่านทาง 48 ช่องจราจร

ตารางที่ 1  รายละเอียดด่านจัดเก็บค่าผ่านทางระบบเปิดบริเวณทางแยกต่างระดับฉลองรัช